Τα νέα πακέτα τσιγάρων
Γράφει ο Γιώργος Ρουσόπουλος
Με το που μπήκε το 2017 μια τεράστια αποκάλυψη συνέβη στη ζωή μου και ‘’πνίγομαι’’ να τη μοιραστώ μαζί σας. Δεν χρονοτριβώ – αυτό που επιτέλους έμαθα (κάλλιο αργά παρά ποτέ) είναι πως το τσιγάρο βλάπτει την υγεία!!! Σοκαριστήκατε, ε;
Σκέφτομαι πάντως, μήπως για πιο σίγουρα αποτελέσματα να βάζαμε στο παιχνίδι και τα αυτιά; Θα ήτο ίσως μια καλή ιδέα το να προσφέρεται στον καπνιστή μαζί με κάθε πακέτο και ηχητικό υλικό στο οποίο μια τραχιά φωνή να του μιλά με τρυφερότητα και να του απευθύνει σε κλίμακα ρε ματζόρε διδακτικά λόγια του τύπου: «Ρε αξιοθρήνητο ρεμάλι, ρε πανηλίθιο κατασκεύασμα, ρε ντροπή της κοινωνίας, ρε ακόμα καπνίζεις; Ρε κόφτο ρε, σου κάνει κακό… Ρε…»
Βεβαίως, υπάρχουν κατά τη γνώμη μου και πιο αποτελεσματικές μέθοδοι για την αντιμετώπιση τέτοιων άθλιων παραβατικών συμπεριφορών όπως το ‘’καπνίζειν’’ (βλ. ταινία Στ. Κιούμπρικ ‘’Κουρδιστό Πορτοκάλι’’), όμως ας μην βάζουμε τέτοιες ιδέες στο τραπέζι διότι το black humor απαιτεί και πνευματώδεις δέκτες, ειδάλλως κρύβει κινδύνους… (το υπονοούμενο αφορά φυσικά σε οιονδήποτε υποτιμά την νοημοσύνη μας, όπως εξήγησα παραπάνω).
Αρκετά όμως με το αστείο, διότι το ζήτημα είναι στην ουσία του σοβαρό. Φυσικά και όλοι μας γνωρίζουμε τις βλαβερές συνέπειες του καπνού – αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο και δεν αποτελεί το θέμα αυτού του άρθρου. Η σημασία όμως σε κάθε κίνηση / δραστηριότητα / επιλογή ενός ανθρώπου ή μιας κοινωνίας βρίσκεται στην σκοπιμότητα που κρύβεται πίσω της και στην αποτελεσματικότητά της σε σχέση με τον σκοπό.
Αυτό ισχύει αφενός για την επιλογή του να ενημερώνονται οι πολίτες για τους κινδύνους στα θέματα υγείας και αφετέρου για την ελεύθερη επιλογή ενός ανθρώπου να καπνίζει (με σεβασμό προς τον διπλανό του πάντα, ε;).
Στο σημείο αυτό επιτρέψτε μου να ανοίξω μια απαραίτητη παρένθεση και να σας παραθέσω εν συντομία μερικά χρήσιμα για το θέμα μας στοιχεία που έψαξα και βρήκα στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ (Ελληνική Στατιστική Αρχή) -www.statistics.gr :
1) Σε απόλυτους αριθμούς από το 1932 έως και το 2015 (δίχως στοιχεία η περίοδος 1941-1954), οι θάνατοι στην Ελλάδα (από οποιαδήποτε αιτία) ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο ρεκόρ το 2015 (121.212)
2) Σε απόλυτους αριθμούς από το 1932 έως και το 2015 (δίχως στοιχεία η περίοδος 1941-1954) οι γεννήσεις έπεσαν για πρώτη φορά κάτω από τις 100.000 το 2013 και παρέμειναν σε πενταψήφιο αριθμό το 2014 και 2015, ενώ για παράδειγμα το 1934 ήταν 208.929 και το 2008 118.302.
3) Ως προς την ηλικία που οι Έλληνες ξεκινούν το κάπνισμα (έρευνα 2014): 4 στους 10 (41,7%) ξεκίνησαν να καπνίζουν σε ηλικία 15-18 ετών και 4 στους 10 (39,9%) σε ηλικία 19-25 ετών.
4) Στην ίδια έρευνα, του 2014 (δηλαδή πολύ πριν την τοποθέτηση φωτογραφιών στα πακέτα), σε σχέση µε τα αποτελέσματα της έρευνας του έτους 2009 µείωση 14,4% καταγράφηκε στο ποσοστό των καθηµερινών καπνιστών (2009: 31,9%, 2014: 27,3%) και µείωση 11,7% στο ποσοστό των περιστασιακών καπνιστών (2009: 6,0%, 2014: 5,3%)
Σύμφωνα και προς τα ανωτέρω, καταλαβαίνει κανείς πως ζούμε σε μια χώρα που όλο και περισσότεροι άνθρωποι φεύγουν από κοντά μας την ίδια ώρα που όλο και λιγότεροι έρχονται να καλύψουν το κενό. Επίσης, γίνεται αντιληπτό πως οι Έλληνες έχουν σε κάποιον βαθμό μειώσει το κάπνισμα. Αν και τα δύο αυτά συμπεράσματα μοιάζουν καταρχάς άσχετα μεταξύ τους, νομίζω μπορεί να καταλάβει κανείς ποιος είναι ο κοινός του τόπος: η οικονομική κατάρρευση της χώρας. Για την υπογεννητικότητα το αντιλαμβανόμαστε εύκολα, αλλά επίσης λογικό είναι το να το συμπεράνουμε και για τη μείωση του καπνίσματος γιατί όσο κι αν ένα ποσοστό συμπολιτών μας ευαισθητοποιήθηκε εντωμεταξύ με τον ένα ή τον άλλο τρόπο για την υγεία του, η λογική λέει πως όταν τα χρήματα είναι λίγα ακόμη και για το φαγητό τότε σίγουρα δεν περισσεύουν για τσιγάρα.
Επιστρέφω σε αυτό που έλεγα πριν, δηλαδή πως κάθε επιλογή πρέπει να εξετάζεται βάσει της σκοπιμότητάς της και της αποτελεσματικότητάς της ως προς τον σκοπό. Η επιλογή του να γεμίσουν τα πακέτα των τσιγάρων με φωτογραφίες που τάχα ενημερώνουν και προκαλούν αποστροφή στην συνήθεια του καπνίσματος μοιάζει να έχει τη λογική της ως προς τη σκοπιμότητα. Ας αναρωτηθούμε όμως – ως προς την αποτελεσματικότητα – εάν ανταποκρίνεται ικανοποιητικά έναντι μιας βασικής παραμέτρου στην αντιμετώπιση κάθε ζητήματος, είτε αυτό αφορά έναν μόνο άνθρωπο είτε και ολόκληρη την κοινωνία: αυτήν την ευφυΐας. Με άλλα λόγια, πόσο έξυπνο (άρα και αποτελεσματικό) είναι το να λες σε κάποιον με έναν άλλο τρόπο κάτι που ήδη το ξέρει και ήδη το γράφει στα παλιά του τα παπούτσια (είτε επειδή πιστεύει πως ο ίδιος είναι άτρωτος, είτε επειδή πιστεύει πως το τσιγάρο στο χέρι ‘’προσθέτει’’ στην εικόνα του → ο λόγος που καπνίζουν πολλοί έφηβοι, κ.λ.π. κ.λ.π.); Μήπως τελικά το μόνο που καταφέρνεις είναι το αντίθετο από το επιθυμητό λόγω πείσματος (στους καπνιστές) αλλά και γενίκευση της αηδίας (στους μη καπνιστές); Το τελευταίο δεν το γράφω έτσι. Έχω συζητήσει με ανθρώπους που δεν καπνίζουν και μου έχουν μιλήσει με τα χειρότερα λόγια γι αυτό που θέλοντας και μη βλέπουν (π.χ στα περίπτερα ή στα πεταμένα εδώ και εκεί άδεια πακέτα).
Στο τέλος τέλος, δεν ξέρω εάν πίσω απ’ όλη αυτήν την κατάσταση βρίσκεται εν εξελίξει ένα σχέδιο να αυξηθούν οι πωλήσεις σε ταμπακιέρες, αλλά αναρωτιέμαι γιατί δεν απαγορεύεται δια νόμου το κάπνισμα – α, συγγνώμη, ξέχασα… τα λεφτά από τους φόρους είναι πολλά. Όμως, εάν η καμπάνια με τις φωτογραφίες είναι μια εύστοχη επιλογή, τότε γιατί δεν την γενικεύουμε. Ζωές άδικα δεν χάνονται μόνο από το κάπνισμα. Ας επιβληθεί για παράδειγμα και στις αυτοκινητοβιομηχανίες να παράγουν αυτοκίνητα που να έχουν ευμεγέθεις φωτογραφίες επάνω στο αμάξωμα με κατεστραμμένα αυτοκίνητα σε τροχαία δυστυχήματα, ώστε να τα βλέπουν όλοι εκείνοι που οδηγούν μπας και καταλάβουν πως πρέπει να προσέχουν… Δεν θέλω να σας κουράσω με άλλα παραδείγματα, αλλά στην ίδια χώρα ζούμε και μπορείτε και μόνοι σας να φανταστείτε ποιοι άλλοι είναι οι λόγοι που μας αρρωσταίνουν και μας συρρικνώνουν πληθυσμιακά και να προσαρμόσετε την ιδέα…
Εν κατακλείδι, θεωρώ υποκριτική και άστοχη την καμπάνια με τις φωτογραφίες πάνω στα πακέτα. Καλό θα ήταν να σκεφτούμε κάτι πιο «έξυπνο» ώστε να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικότερα οτιδήποτε θεωρούμε εφιάλτη για την κοινωνία. Κι εδώ έρχομαι στο στατιστικό στοιχείο που σκοπίμως άφησα πριν ασχολίαστο. Το μεγαλύτερο ποσοστό καπνιστών ξεκινά την ‘’συνήθεια’’ σε μικρή ηλικία. Αναρωτιέμαι λοιπόν εάν μέσα σε όλα αυτά τα ‘’χρήσιμα’’ που χωράνε στο διδακτικό πρόγραμμα της εκπαίδευσης θα χωρούσε και ένα ταπεινό μάθημα στο οποίο εξειδικευμένο προσωπικό (ψυχολόγοι ίσως) θα δίδασκαν στους νέους ανθρώπους ‘’την τέχνη της ζωής’’. Ίσως τότε: να γκρεμίζονταν κάποια λάθος στερεότυπα (π.χ η κούφια σκοπιμότητα της ‘’μαγκιάς’’ του τσιγάρου στο χέρι), να μαθαίναμε να σεβόμαστε τους εαυτούς μας και τους άλλους (οπότε θα συμπεριφερόμασταν και ώριμα στους δρόμους), να μαθαίναμε ακόμα και να μην πετάμε τα σκουπίδια μας στον δρόμο… Και μάλλον τότε, αυτό το δώρο της όρασης θα το χρησιμοποιούσαμε περισσότερο ως πομπό ψυχικής ομορφιάς παρά ως δέκτη γενικότερης ακαλαισθησίας…
Αυτό ισχύει αφενός για την επιλογή του να ενημερώνονται οι πολίτες για τους κινδύνους στα θέματα υγείας και αφετέρου για την ελεύθερη επιλογή ενός ανθρώπου να καπνίζει (με σεβασμό προς τον διπλανό του πάντα, ε;).
Στο σημείο αυτό επιτρέψτε μου να ανοίξω μια απαραίτητη παρένθεση και να σας παραθέσω εν συντομία μερικά χρήσιμα για το θέμα μας στοιχεία που έψαξα και βρήκα στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ (Ελληνική Στατιστική Αρχή) -www.statistics.gr :
1) Σε απόλυτους αριθμούς από το 1932 έως και το 2015 (δίχως στοιχεία η περίοδος 1941-1954), οι θάνατοι στην Ελλάδα (από οποιαδήποτε αιτία) ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο ρεκόρ το 2015 (121.212)
2) Σε απόλυτους αριθμούς από το 1932 έως και το 2015 (δίχως στοιχεία η περίοδος 1941-1954) οι γεννήσεις έπεσαν για πρώτη φορά κάτω από τις 100.000 το 2013 και παρέμειναν σε πενταψήφιο αριθμό το 2014 και 2015, ενώ για παράδειγμα το 1934 ήταν 208.929 και το 2008 118.302.
3) Ως προς την ηλικία που οι Έλληνες ξεκινούν το κάπνισμα (έρευνα 2014): 4 στους 10 (41,7%) ξεκίνησαν να καπνίζουν σε ηλικία 15-18 ετών και 4 στους 10 (39,9%) σε ηλικία 19-25 ετών.
4) Στην ίδια έρευνα, του 2014 (δηλαδή πολύ πριν την τοποθέτηση φωτογραφιών στα πακέτα), σε σχέση µε τα αποτελέσματα της έρευνας του έτους 2009 µείωση 14,4% καταγράφηκε στο ποσοστό των καθηµερινών καπνιστών (2009: 31,9%, 2014: 27,3%) και µείωση 11,7% στο ποσοστό των περιστασιακών καπνιστών (2009: 6,0%, 2014: 5,3%)
Σύμφωνα και προς τα ανωτέρω, καταλαβαίνει κανείς πως ζούμε σε μια χώρα που όλο και περισσότεροι άνθρωποι φεύγουν από κοντά μας την ίδια ώρα που όλο και λιγότεροι έρχονται να καλύψουν το κενό. Επίσης, γίνεται αντιληπτό πως οι Έλληνες έχουν σε κάποιον βαθμό μειώσει το κάπνισμα. Αν και τα δύο αυτά συμπεράσματα μοιάζουν καταρχάς άσχετα μεταξύ τους, νομίζω μπορεί να καταλάβει κανείς ποιος είναι ο κοινός του τόπος: η οικονομική κατάρρευση της χώρας. Για την υπογεννητικότητα το αντιλαμβανόμαστε εύκολα, αλλά επίσης λογικό είναι το να το συμπεράνουμε και για τη μείωση του καπνίσματος γιατί όσο κι αν ένα ποσοστό συμπολιτών μας ευαισθητοποιήθηκε εντωμεταξύ με τον ένα ή τον άλλο τρόπο για την υγεία του, η λογική λέει πως όταν τα χρήματα είναι λίγα ακόμη και για το φαγητό τότε σίγουρα δεν περισσεύουν για τσιγάρα.
Επιστρέφω σε αυτό που έλεγα πριν, δηλαδή πως κάθε επιλογή πρέπει να εξετάζεται βάσει της σκοπιμότητάς της και της αποτελεσματικότητάς της ως προς τον σκοπό. Η επιλογή του να γεμίσουν τα πακέτα των τσιγάρων με φωτογραφίες που τάχα ενημερώνουν και προκαλούν αποστροφή στην συνήθεια του καπνίσματος μοιάζει να έχει τη λογική της ως προς τη σκοπιμότητα. Ας αναρωτηθούμε όμως – ως προς την αποτελεσματικότητα – εάν ανταποκρίνεται ικανοποιητικά έναντι μιας βασικής παραμέτρου στην αντιμετώπιση κάθε ζητήματος, είτε αυτό αφορά έναν μόνο άνθρωπο είτε και ολόκληρη την κοινωνία: αυτήν την ευφυΐας. Με άλλα λόγια, πόσο έξυπνο (άρα και αποτελεσματικό) είναι το να λες σε κάποιον με έναν άλλο τρόπο κάτι που ήδη το ξέρει και ήδη το γράφει στα παλιά του τα παπούτσια (είτε επειδή πιστεύει πως ο ίδιος είναι άτρωτος, είτε επειδή πιστεύει πως το τσιγάρο στο χέρι ‘’προσθέτει’’ στην εικόνα του → ο λόγος που καπνίζουν πολλοί έφηβοι, κ.λ.π. κ.λ.π.); Μήπως τελικά το μόνο που καταφέρνεις είναι το αντίθετο από το επιθυμητό λόγω πείσματος (στους καπνιστές) αλλά και γενίκευση της αηδίας (στους μη καπνιστές); Το τελευταίο δεν το γράφω έτσι. Έχω συζητήσει με ανθρώπους που δεν καπνίζουν και μου έχουν μιλήσει με τα χειρότερα λόγια γι αυτό που θέλοντας και μη βλέπουν (π.χ στα περίπτερα ή στα πεταμένα εδώ και εκεί άδεια πακέτα).
Στο τέλος τέλος, δεν ξέρω εάν πίσω απ’ όλη αυτήν την κατάσταση βρίσκεται εν εξελίξει ένα σχέδιο να αυξηθούν οι πωλήσεις σε ταμπακιέρες, αλλά αναρωτιέμαι γιατί δεν απαγορεύεται δια νόμου το κάπνισμα – α, συγγνώμη, ξέχασα… τα λεφτά από τους φόρους είναι πολλά. Όμως, εάν η καμπάνια με τις φωτογραφίες είναι μια εύστοχη επιλογή, τότε γιατί δεν την γενικεύουμε. Ζωές άδικα δεν χάνονται μόνο από το κάπνισμα. Ας επιβληθεί για παράδειγμα και στις αυτοκινητοβιομηχανίες να παράγουν αυτοκίνητα που να έχουν ευμεγέθεις φωτογραφίες επάνω στο αμάξωμα με κατεστραμμένα αυτοκίνητα σε τροχαία δυστυχήματα, ώστε να τα βλέπουν όλοι εκείνοι που οδηγούν μπας και καταλάβουν πως πρέπει να προσέχουν… Δεν θέλω να σας κουράσω με άλλα παραδείγματα, αλλά στην ίδια χώρα ζούμε και μπορείτε και μόνοι σας να φανταστείτε ποιοι άλλοι είναι οι λόγοι που μας αρρωσταίνουν και μας συρρικνώνουν πληθυσμιακά και να προσαρμόσετε την ιδέα…
Εν κατακλείδι, θεωρώ υποκριτική και άστοχη την καμπάνια με τις φωτογραφίες πάνω στα πακέτα. Καλό θα ήταν να σκεφτούμε κάτι πιο «έξυπνο» ώστε να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικότερα οτιδήποτε θεωρούμε εφιάλτη για την κοινωνία. Κι εδώ έρχομαι στο στατιστικό στοιχείο που σκοπίμως άφησα πριν ασχολίαστο. Το μεγαλύτερο ποσοστό καπνιστών ξεκινά την ‘’συνήθεια’’ σε μικρή ηλικία. Αναρωτιέμαι λοιπόν εάν μέσα σε όλα αυτά τα ‘’χρήσιμα’’ που χωράνε στο διδακτικό πρόγραμμα της εκπαίδευσης θα χωρούσε και ένα ταπεινό μάθημα στο οποίο εξειδικευμένο προσωπικό (ψυχολόγοι ίσως) θα δίδασκαν στους νέους ανθρώπους ‘’την τέχνη της ζωής’’. Ίσως τότε: να γκρεμίζονταν κάποια λάθος στερεότυπα (π.χ η κούφια σκοπιμότητα της ‘’μαγκιάς’’ του τσιγάρου στο χέρι), να μαθαίναμε να σεβόμαστε τους εαυτούς μας και τους άλλους (οπότε θα συμπεριφερόμασταν και ώριμα στους δρόμους), να μαθαίναμε ακόμα και να μην πετάμε τα σκουπίδια μας στον δρόμο… Και μάλλον τότε, αυτό το δώρο της όρασης θα το χρησιμοποιούσαμε περισσότερο ως πομπό ψυχικής ομορφιάς παρά ως δέκτη γενικότερης ακαλαισθησίας…
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Πες μας την γνώμη σου...